เจาะลึก BAM สู่การสร้าง “จักรวาลแห่งการให้โอกาส”

ท่ามกลางโจทย์เศรษฐกิจไทยที่ยังเผชิญแรงกดดันทั้งหนี้ครัวเรือนสูง ความผันผวนของภาคอสังหาริมทรัพย์ และความเปราะบางของกำลังซื้อ บริษัทบริหารสินทรัพย์ กรุงเทพพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) หรือ BAM ในฐานะหนึ่งในกลไกสำคัญของระบบการเงิน กำลังอยู่ในช่วงการปรับบทบาทครั้งสำคัญ จาก “ผู้บริหารหนี้เสีย” ไปสู่ “ผู้สร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ” ที่เชื่อมโยงทั้งลูกหนี้ นักลงทุน และผู้ประกอบการ

ดร.รักษ์ วรกิจโภคาทร ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร BAM ให้สัมภาษณ์พิเศษในรายการ Executive Talk โดยสำนักข่าวอีไฟแนนซ์ไทย เปิดมุมมองเชิงลึกถึงการยกระดับโมเดลธุรกิจ AMC ผ่านแนวคิด “จักรวาล BAM” ที่ไม่ได้มุ่งเพียงการบริหาร NPL และ NPA แต่ขยายไปสู่การสร้าง Ecosystem ใหม่ที่ช่วยให้ “คนตัวเล็ก” เข้าถึงโอกาสการมีบ้านและการลงทุนได้มากขึ้น

ภายใต้การเปลี่ยนแปลงดังกล่าว BAM เดินหน้าผสานเทคโนโลยี การร่วมทุนเชิงกลยุทธ์ และแนวคิด ESG เพื่อยกระดับการบริหารสินทรัพย์ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น พร้อมวางเป้าหมายเติบโตอย่างยั่งยืนไปพร้อมกับเศรษฐกิจไทยในระยะยาว

พลิกบทบาท AMC จาก “Bad Bank” สู่ “Bank of Opportunity”

BAM ดำเนินธุรกิจในฐานะ Asset Management Corporation หรือ AMC ทำหน้าที่หลักทั้งการบริหารหนี้ด้อยคุณภาพ (NPL) ผ่านการปรับโครงสร้างหนี้อย่างยืดหยุ่น และการบริหารทรัพย์สินรอการขาย (NPA) เพื่อนำกลับเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจใหม่อีกครั้ง

ในปี 2568 บริษัทมีรายได้จากการบริหารหนี้ราว 10,000 ล้านบาท และจากการขายทรัพย์ NPA อีกประมาณ 8,000–9,000 ล้านบาท หรือราว 4,000–5,000 รายการต่อปี โดยมีกำไรสุทธิเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 2,000 ล้านบาท

ส่วนปี 2569 ตั้งเป้ากำไรสุทธิ 2,000 ล้านบาท มีเป้าหมายผลเรียกเก็บเงินสดรวม 17,900 ล้านบาท แบ่งเป็นการบริหาร NPL ประมาณ 10,000 ล้านบาท และการบริหาร NPA อีก 7,900 ล้านบาท ขับเคลื่อนผ่านกลยุทธ์สำคัญ ทั้ การบริหารทรัพย์สินอย่างเข้มข้น การลงทุนพัฒนาระบบดิจิทัลและแพลตฟอร์ม e-Marketplace เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการขายและการบริการลูกค้า และการพัฒนาบุคลากรสู่รูปแบบ Hybrid Talent รองรับการเปลี่ยนแปลงของธุรกิจในอนาคต

กลยุทธ์ ‘จักรวาล BAM’ ช่วยระบายสินทรัพย์

กลยุทธ์ “จักรวาล BAM” (BAM Universe) คือการปรับรูปแบบธุรกิจจากการที่ BAM เคยทำทุกอย่างด้วยตัวเอง ทั้งการซื้อหนี้ ปรับโครงสร้างหนี้ ซ่อมแซมตกแต่ง และขายเอง มาเป็นการสร้างระบบนิเวศที่เน้นความร่วมมือ โดยเปลี่ยน “คู่แข่ง” ในวงการให้กลายมาเป็น “คู่ค้า” หรือ Partner ซึ่งช่วยสร้างอัตราเร่งในการขายทรัพย์ (NPA)

• แบ่งปันและกระจายทรัพย์ให้ AMC รายย่อย ซึ่ง BAM ซึ่งมีกำลังการซื้อทรัพย์จำนวนมาก (ปีละ 5,000 – 10,000 ล้านบาท) ได้เปิดโอกาสให้บริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) ขนาดเล็กที่เป็นเพื่อนร่วมธุรกิจ สามารถเข้ามาซื้อทรัพย์ต่อจาก BAM ได้ ซึ่งช่วยให้รายย่อยไม่ต้องไปแข่งซื้อเองในราคาสูง และช่วยให้ BAM ระบายทรัพย์ได้เร็วขึ้น
  
• ดึง Developer และผู้เชี่ยวชาญมาร่วมอัปเกรดทรัพย์ แม้ BAM จะมีงบซ่อมสร้างปีละ 400-500 ล้านบาท แต่เพราะไม่ใช่ผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์ จึงอาจไม่เข้าใจความชอบของลูกค้ากลุ่มคนรุ่นใหม่ (เช่น เจนอายุ 30 ปี) จึงเปิดโอกาสให้สถาปนิก วิศวกร และ Developer ตั้งแต่รายย่อยไปจนถึงบริษัทในตลาดหลักทรัพย์ เข้ามาเป็นพันธมิตร นำทรัพย์ที่รอการขายไปปรับปรุงเพื่อขาย
  
• โมเดล “6+6” เพื่อลดอุปสรรคให้พันธมิตร เปิดให้พันธมิตรนำทรัพย์ไปปรับปรุงเพื่อขายต่อ โดยมีต้นทุนในการเข้ามาบริหารจัดการทรัพย์ในช่วง 6 เดือนแรกเพียงแค่การวางหนังสือค้ำประกัน (Bank Guarantee) 5% เท่านั้น เมื่อหาผู้ซื้อได้ BAM จะทำหน้าที่โอนทรัพย์ให้ผู้ซื้อปลายทาง ซึ่งจูงใจให้ Developer มาร่วมงานด้วย เพราะทำได้ง่ายกว่าการไปกู้เงินเพื่อขึ้นโครงการใหม่
  

การสร้างอัตราเร่งในการระบายทรัพย์ การมีเครือข่ายพาร์ทเนอร์เข้ามาช่วยปรับปรุงทรัพย์ที่เคยเสื่อมโทรมให้กลับมาสวยงามและมีคุณค่า เปรียบเสมือนการ “แต่งงานหมู่” ที่มีคนมาร่วมแรงร่วมใจกันเป็นสิบๆ ราย ส่งผลให้อัตราเร่งในการระบายทรัพย์ของ BAM ก้าวกระโดดจากการทำเองที่ขายได้ปีละ “หลักร้อยหลัง” เพิ่มขึ้นมาเป็น “หลักพันหลัง”

เปลี่ยน Mindset ครั้งใหญ่ “จากจัดการหนี้ สู่สร้างทางรอด”

ดร.รักษ์ ระบุว่า ความสำเร็จของ BAM มาจากการเปลี่ยนมุมมองใหม่ โดยมอง “ลูกหนี้” เป็น “ลูกค้า” และเน้นการหาทางออกมากกว่าการยึดทรัพย์ ภายใต้แนวคิด “โรงพยาบาลแก้หนี้” ปรับบทบาทจากผู้จัดการซากหนี้ ไปสู่ผู้รักษาเสถียรภาพทางการเงินให้คนตัวเล็ก

ในอดีต กระบวนการปกติคือการบริหารหนี้จนสุดทาง ปล่อยให้หนี้เสีย (NPL) กลายเป็นทรัพย์สินรอการขาย (NPA) แล้วนำไปขายทอดตลาด แต่ปัจจุบัน BAM เปลี่ยนมุมมองใหม่โดยให้โอกาสและยกระดับลูกหนี้ NPL ให้กลายมาเป็น “ลูกค้า VIP” การเข้าหาลูกค้าก็เปลี่ยนไป จากเดิมที่มักจะตั้งคำถามว่า “จะจ่ายได้เท่าไหร่ และจะจ่ายเมื่อไหร่” เปลี่ยนเป็นการถามไถ่ด้วยความเข้าใจว่า “ไหวไหม ตอนนี้เป็นอย่างไรบ้าง” เพื่อประเมินสถานการณ์และช่วยเหลือตามความเป็นจริง

แนวคิด ‘โรงพยาบาลแก้หนี้’ เกิดจากการที่ BAM ปรับเปลี่ยนวิธีคิด และวิธีการทำงานใหม่ โดยมองหา “ทางรอด” ของลูกหนี้ มากกว่าการจ้องมองมูลค่าทรัพย์สินที่อยู่ในกระเป๋าของพวกเขา เช่น โรงงาน บ้าน หรือที่ดิน

เมื่อมองลูกหนี้เป็นลูกค้าที่มีความเจ็บป่วย จึงได้พัฒนาโมเดลใหม่ แนวคิดนี้มีหัวใจสำคัญคือ การเปลี่ยนบทบาทของคนทวงหนี้จาก “สัปเหร่อ” ที่รอจัดการกับหนี้ที่ตายแล้ว ให้กลายมาเป็น “คุณหมอ” ที่ช่วยรักษา “โรคหนี้” ให้กับคนตัวเล็กๆ โดย BAM มองว่าโรคหนี้เป็นโรคที่สามารถรักษาให้หายได้

แนวคิดนี้สะท้อนให้เห็นถึงความตั้งใจของ BAM ที่จะหยิบยื่นโอกาสให้ทุกคนได้กลับตัวกลับใจ และดำเนินชีวิตต่อไปได้ตามความเป็นจริง โดยเชื่อว่าการช่วยเหลือด้วยความเข้าใจ จะสร้างผลลัพธ์ที่ดีทั้งต่อตัวลูกค้าและธุรกิจของ BAM เอง

ยกระดับโอกาสคนตัวเล็ก ผ่าน “ทรัพย์มหาชน”

โครงการ “ทรัพย์มหาชน” ช่วยให้ผู้มีรายได้น้อยหรือกลุ่ม “คนตัวเล็ก” มีบ้านเป็นของตัวเองได้ผ่านแนวคิดและกลไกดังต่อไปนี้:

• แก้ปัญหาการเข้าไม่ถึงสินเชื่อธนาคาร จาก ในอดีต กลุ่มอาชีพอิสระ เช่น มอเตอร์ไซค์รับจ้าง นักข่าว ช่างภาพ หรือผู้ที่ไม่มีสลิปเงินเดือน มักเผชิญปัญหาถูกธนาคารปฏิเสธการให้สินเชื่อ ซึ่งในปีที่ผ่านมา ทรัพย์ที่มีราคาต่ำกว่า 3 ล้านบาทมีอัตราการปฏิเสธสินเชื่อสูงถึง 67%
  
• นวัตกรรมการ “ขายผ่อน” โดยตรง เข้ามาอุดช่องโหว่ดังกล่าวด้วยการเปิดโอกาสให้คนกลุ่มนี้สามารถ ซื้อทรัพย์ด้วยเงินผ่อนกับ BAM ได้โดยตรง โดยไม่ต้องกู้เงินจากสถาบันการเงิน กำหนดยอดผ่อนชำระตามกำลังที่ไหว เน้นการหักเงินผ่อนเท่าที่ลูกค้าสามารถจ่ายไหว ทำให้หลายคนเปลี่ยนสถานะจาก “ผู้เช่า” มาเป็น “เจ้าของ” ได้ในราคาที่ถูกกว่าค่าเช่าเดิม
  

โครงการ “ทรัพย์มหาชน Plus”

โครงการ “ทรัพย์มหาชน Plus” เป็นการต่อยอดความสำเร็จจากโครงการ “ทรัพย์มหาชน” เดิม

• BAM ได้ต่อยอดโครงการเป็น “ทรัพย์มหาชน Plus” เพื่อเพิ่มตัวเลือกให้กับลูกค้า โดยขยายเพดานราคาทรัพย์จากไม่เกิน 3 ล้านบาท เป็นไม่เกิน 5 ล้านบาท นอกจากนี้ ยังร่วมมือกับหน่วยงานราชการเพื่อเปิดโอกาสให้ข้าราชการชั้นผู้น้อย และพนักงานทำความสะอาดของ กทม. สามารถผ่อนบ้านได้ในราคาเริ่มต้นเพียง 1,200 – 2,000 กว่าบาทต่อเดือนไปจนถึงอายุเกษียณ
  

จนถึงปัจจุบัน โครงการทรัพย์มหาชนได้ช่วยให้คนตัวเล็กๆ ซื้อบ้านแบบผ่อนชำระและมีที่อยู่อาศัยเป็นของตัวเองไปแล้วกว่า 1,500 หลัง ซึ่งนอกจากจะช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายแล้ว ยังเป็นการสร้างความมั่นคงให้ครอบครัวในระยะยาวอีกด้วย

อย่างไรก็ตาม แม้จะมีการขยายกรอบราคาและเพิ่มทางเลือก แต่ ทรัพย์มหาชน Plus ยังคงยึดมั่นเจตนารมณ์หลักของโครงการเดิม คือการให้สิทธิ์ “ซื้อด้วยเงินผ่อน” โดยตรงกับ BAM และกำหนดยอดผ่อนชำระเท่าที่ลูกค้าจะสามารถจ่ายไหว เพื่อช่วยเหลือคนตัวเล็กๆ ให้เข้าถึงการมีที่อยู่อาศัยเป็นของตัวเองได้อย่างแท้จริง

ดึงพันธมิตรธนาคาร สร้าง Joint Venture เสริมแกร่งพอร์ต

ที่ผ่านมา BAM เดินหน้าร่วมทุนกับสถาบันการเงินชั้นนำ เพื่อจัดตั้ง AMC ได้แก่

บริษัท บริหารสินทรัพย์อารีย์ จำกัด (ARI- AMC) ร่วมกับธนาคารออมสิน เน้นสินเชื่อสะอาด (Clean Loan) สร้างกำไรเฉลี่ยกว่า 100 ล้านบาทต่อปี

บริษัท บริหารสินทรัพย์ อรุณ จำกัด (ARUN AMC) ร่วมกับธนาคารกสิกรไทย เน้นบริหารสินทรัพย์มีหลักประกัน สร้างกำไรเกือบ 90 ล้านบาทในปีแรก

มุมมองเศรษฐกิจไทย หนี้ครัวเรือนสูง ต้องเร่งให้ความรู้การเงิน

ดร.รักษ์ ยังให้มุมมองแนวโน้มตลาดอสังหาริมทรัพย์ปี 2569 ว่า คอนโดมิเนียมราคาต่ำกว่า 3 ล้านบาท มีอัตราการระบายช้า ส่วนราคาระดับ 3–7 ล้านบาทเริ่มฟื้นตัว BAM แก้ไขโดยนำมาเข้าโครงการทรัพย์มหาชน ส่วนกลุ่มที่มีศักยภาพสูง เช่น โรงแรม ได้รับอานิสงส์จากการฟื้นตัวของการท่องเที่ยวและปัจจัยทางภูมิรัฐศาสตร์ ที่ดินเปล่าและอาคารพาณิชย์ใน Prime Area เป็นที่ต้องการของนักลงทุนไทยและต่างชาติ

สำหรับหนี้ครัวเรือนของไทย อยู่ในระดับน่ากังวล โดย “ความกล้าในการเป็นหนี้” ของคนไทย (90%) ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยเอเชีย (63%) BAM จึงมุ่งเน้นการฉีด “ความรู้ทางการเงิน” (Financial Literacy) ให้กับคนรุ่นใหม่

เดินหน้าสู่ ESG และการเติบโตยั่งยืน

BAM บูรณาการแนวคิด ESG เข้าไปใน DNA ขององค์กร

• Environment (E): การนำทรัพย์เก่ามาปรับปรุงใหม่ (Renovate) ช่วยลดการสร้างขยะและการใช้ทรัพยากรจากการก่อสร้างโครงการใหม่ (Save Carbon)
• Social (S): สร้างโอกาสให้คนตัวเล็กและกลุ่มที่เข้าไม่ถึงสินเชื่อ (Underbanked) มีที่อยู่อาศัย
• Governance (G): ดำเนินงานภายใต้การรับรองของ Regulator ทั้งในและต่างประเทศ
  

BAM ยืนยันเดินหน้าพลิกบทบาทจาก “ผู้บริหารหนี้” สู่ “ผู้สร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ” ผ่านนวัตกรรม โมเดลธุรกิจใหม่ และการยึดหลัก ESG อย่างจริงจัง เพื่อเติบโตเคียงข้างเศรษฐกิจไทยอย่างยั่งยืน และไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง “เราจะเป็นพี่ใหญ่ใจดีที่เติบโตอย่างมั่นคง นิ่งๆ แต่ยั่งยืน และจะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง”