วันนี้ (2 เม.ย.) ธนาคารแห่งประเทศไทย เปิดโรดแมปพัฒนา "เงินบาทดิจิทัล" เบื้องต้น
ปี 2564-2565 พร้อมคลอดแนวทางการพัฒนา Retail CBDC และเปิดรับฟังความคิดเห็น ปชช.ถึง 15 มิ.ย.นี้, เดือน ก.ค.64 จะเริ่มการพัฒนาระดับ Pilot และ Q2/65 เริ่มทดสอบใช้ CBDC ระดับ Pilot ในวงจำกัดก่อน ชูจุดเด่นใช้งานได้แบบไร้อินเทอร์เน็ตเหมือนหยวนดิจิทัล นางสาววชิรา อารมย์ดี ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายตลาดการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยแนวทาง การพัฒนาสกุลเงินดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลางสำหรับการใช้งานในภาคประชาชน (Retail Central Barik Digital Currency: Retail CBDC) และการเปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาคประชาชน
Retail CBDC เป็นเงินดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลาง ซึ่งเปรียบได้กับธนบัตรที่ออกโดยธนาคารกลาง โดย Retail CBDC สามารถนำไปใช้ในการทำธุรกรรมทางการเงินได้ทั้งในแบบออนไลน์ (On-ine) และออฟไลน์ (Off-Line) นอกจากนี้ ยังสะดวกต่อการพกพาเคลื่อนย้าย และสามารถนำไปใช้ต่อยอดกับนวัตกรรมทางการเงินอื่น ๆ ในอนาคตได้
"อีกหนึ่งจุดเด่นที่สำคัญที่ CBDC นั้นดีกว่า "พร้อมเพย์" หรือ "e-payment" ต่างๆ คือความสามารถใช้งานแบบออฟไลน์ได้ นั่นหมายความว่าต่อให้อินเทอร์เน็ตล่มเราจะยังคงใช้งาน CBDC ได้ตามปกติ เนื่องจาก CBDC เป็นเงินที่เราสามารถเขียนคำสั่งลงไปบนนั้นได้ ด้วยโค้ดคอมพิวเตอร์ ทำให้เงินสามารถเคลื่อนไหวได้ระหว่างบุคคลต่อบุคคล เหมือนกับการที่เราหยิบยื่นเงินสดให้กัน" นางสาววชิรา กล่าว
ทั้งนี้ การพัฒนา Retail CBDC มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อช่วยให้ประชาชนเข้าถึงบริการทางการเงิน รวมถึงสามารถใช้ บริการทางการเงินได้สะดวกและปลอดภัยขึ้น นอกจากนี้ การพัฒนา Retail CBDC ยังมีวัตถุประสงค์เพื่อรองรับบริบทที่เทคโนโลยีจะเข้ามามีบทบาทในภาคการเงินเพิ่มขึ้น ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนในระบบการเงิน รวมถึง ช่วยส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรมทางการเงินที่จะทำให้เกิดบริการทางการเงินที่หลากหลายในอนาคต
การพัฒนา Retail CBDC ถือเป็นก้าวสำคัญในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินที่จะเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ ของภาคการเงินไทยในอนาคต ซึ่งอาจทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนบทบาทของภาคส่วนต่าง ๆ ในวงกว้าง ด้วยเหตุนี้ การพัฒนาและการออกใช้ Retail CBDC จึงจำเป็นต้องรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนทั่วไป รวมถึงหน่วยงานภาครัฐ และหน่วยงานภาคเอกชน
ดังนั้น ธปท. จึงเผยแพร่หลักคิดและแนวทางการพัฒนา Retail CDBC ในรายงาน "The Way Forward for Retail Central Bank Digital Currency in Thailand” เพื่อสร้างความเข้าใจและรับฟังความเห็นจาก สาธารณชนผ่านลิงก์รับฟังความคิดเห็น https://bit.ly/31CadZQ หรือสามารถส่งความคิดเห็นเข้ามาที่ DigitalCurrencyTeam@bot.or.th ภายในวันที่ 15 มิถุนายน 2564 โดย ธปท. จะนำความเห็นที่ได้รับ มาร่วมกำหนดแนวทางการพัฒนา Retail CBDC ต่อไป สำหรับรายงาน Retail CBDC อ่านประกอบความเข้าใจแนวคิด Retail CBDC สามารถดาวน์โหลดได้ที่ https://www.bot.or.th/.../Documents/BOT_RetailCBDCPaper.pdf "ประชาชน สถาบันการเงิน ภาคเอกชน ภาคธุรกิจ ภาครัฐบาล สามารถส่งข้อคิดเห็นมาได้ เพราะเรามองว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ เป็นเรื่องโครงสร้างพื้นฐานของประเทศไม่ใช่แค่ระบบการเงินเท่านั้นแต่กระทบกับทุกคน ดังนั้นแบงก์ชาติทำคนเดียวไม่ได้ต้องเตรียมความพร้อมร่วมกัน เรียนรู้ไปพร้อมกันระหว่างภาครัฐและเอกชน" นางสาววชิรา กล่าว นายกษิดิศ ตันสงวน ผู้อำนวยการ กลุ่มงานยุทธ์ศาสตร์องค์กร ธปท. เปิดเผยแผนการพัฒนา Retail CBDC ของ ธปท.ระยะต่อไป (เบื้องต้น) ว่า วันนี้ (2 เม.ย.64) ธปท.ได้เผยแพร่แนวทางการพัฒนา Retail CBDC ผ่าน “Direction paper” พร้อมเปิดรับฟังความคิดเห็นประชาชนไปจนถึง 15 มิ.ย.64 หลังจากนั้นจะสรุปความคิดเห็นประชาชน เพื่อนำมาใช้ในแผนพิจารณา retail CBDC (โดยระหว่างดือน เม.ย.-มิ.ย.64 จะจัดทำ Focus group สำหรับผู้เกี่ยวข้องเพื่อรวบรวมประเด็นต่างๆ) ในเดือน ก.ค.2564 จะเริ่มการพัฒนา retail CBDC ระดับ Pilot และไตรมาส 2/65 จะเริ่ม “ทดสอบ” CBDC ระดับ Pilot ในวงจำกัด นางสาววิชา กล่าวเพิ่มเติมว่า ระบบที่ ธปท. เลือกใช้ในการกระจายสกุลเงินดิจิทัลที่ออกโดยแบงก์ชาติไปยังประชาชนคือ ระบบ 2Tier นั่นคือ ธปท.กระจายผ่าน "สถาบันการเงิน" และให้สถาบันการเงินกระจายต่อไปยัง "ประชาชน" ซึ่งตัวกลางอาจจะเป็นหน่วยงาน เป็นแพลตฟอร์ม เป็นโค้ดก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นธนาคารพาณิชย์เท่านั้น ซึ่งก็เป็นเรื่องที่จะต้องทำการศึกษาต่อไป
ทั้งนี้ แม้อนาคตไทยจะมี Retail CBDC แต่ยืนยันว่า "ธนาคารพาณิชย์" ในฐานะตัวกลางยังคงมีความสำคัญ แบงก์ชาติไม่ได้ตัดออกจากระบบนิเวศ แต่มองว่าจะทำอย่างไร ที่จะให้ธนาคารพาณิชย์ในฐานะตัวกลางตอบโจทย์ประชาชนได้ดีขึ้น
ขณะที่คริปโทเคอเรนซีและสเตเบิ้ลคอยน์ที่ออกโดยภาคเอกชน ก็จะยังคงอยู่คู่ขนานกันไปกับ CBDC เนื่องจากจุดประสงค์ใช้งานคนละอย่างกัน และ CBDC คือเงินดิจิทัลที่ออกโดยแบงก์ชาติ แน่นอนว่าความเชื่อมั่นของธนาคารกลางในประวัติศาสตร์โลกที่ผ่านมาประชาชนยังคงเลือกที่จะให้ความไว้วางใจมากกว่าผู้ออกที่เป็นเอกชน
ส่วนเรื่อง wallet จะสามารถใช้ร่วมกับ wallet ของธนาคารที่มีอยู่เดิมหรือของผู้ประกอบการรายอื่นที่มีอยู่แล้วหรือจะต้องเปิดใหม่ก็ยังเป็นเรื่องที่กำลังศึกษาอยู่ว่าหน้าตาของ wallet ควรจะออกมาเป็นแบบไหน
แบงก์ชาติก็ขอเชิญชวนให้ประชาชนทุกคนเข้ามาร่วมกันแสดงความคิดเห็น เกี่ยวกับการพัฒนาและการออกใช้ retail CBDC จากนั้นจะนำความคิดเห็นที่ได้รับมาเพื่อกำหนดแนวทางในการพัฒนา Retail CBDC ตามแผนต่อไป เพราะการจะออกใช้ได้จริงในวงกว้างเมื่อใดนั้น ไม่ได้ขึ้นอยู่กับแบงก์ชาติฝ่ายเพียงฝ่ายเดียวเท่านั้น แต่เกี่ยวข้องกับทุกฝ่ายที่ต้องร่วมกันแสดงความคิดเห็น
ส่วนเทคโนโลยีที่ใช้ก็ศึกษาอยู่ว่า อาจจะต้องผสมผสานกันระหว่าง เทคโนโลยีแบบรวมศูนย์และเทคโนโลยีแบบกระจายศูนย์
อนึ่ง ปัจจุบันมีประเทศเดียวและเป็นประเทศแรกในโลกที่ออก Retail CBDC ใช้จริงคือประเทศบาฮามาส ซึ่งออกใช้เมื่อปลายปี 2020 ด้วยวัตถุประสงค์หลักคือ การทำให้ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการทางการเงิน ส่วน "หยวนดิจิทัล" ของประเทศจีนอยู่ระหว่างการทดสอบใช้
ส่วนประเทศไทย ถือได้ว่าอยู่ใน Top 10 ของธนาคารกลางทั่วโลก ที่มีความก้าวหน้าในการศึกษาเรื่อง CBDC มากที่สุดเป็นกลุ่มแรกๆ ซึ่งการเปิดตัว Paper แนวทางการพัฒนา Retail CBDC ในครั้งนี้ถือเป็นความก้าวหน้า ที่ต่อยอดจากโครงการก่อนหน้านั้นที่ชื่อ "อินทนนท์" เป็นการทดสอบในรูปแบบของ Wholesale CBDC หรือสกุลเงินดิจิทัลที่ใช้ระหว่างภาคธุรกิจ
| 
