บทความแนะนำ

Block Trade ของ TFEX ... เครื่องมือกระจายความเสี่ยง หรือ ดาบ 2 คม?

Block Trade ของ TFEX ... เครื่องมือกระจายความเสี่ยง หรือ ดาบ 2 คม?

          ใครที่ลงทุนในตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (TFEX) คงรู้จักกันดีว่า Single Stock Futures (SSF) เป็นสินค้าที่ซื้อขายกันโดยอ้างอิงราคาหุ้นในตลาดจริง และเก็งกำไรได้ทั้งฝั่งซื้อและขาย โดยหักเงินในบัญชี แต่ไม่ได้หุ้นจริง  และต้องเปิดบัญชีแยกจากบัญชีหุ้น เพราะเป็นการลงทุนคนละตลาด แต่ที่ SSF เป็นกระแสพูดถึงอย่างหนัก เพราะการเข้ามาของ  Block Trade ในราคาของหุ้น EARTH  และ EARTH Futures ที่ดิ่งลงอย่างหนัก ช่วงกลางเดือนพ.ค.ที่ผ่านมา ท่ามกลางกระแสของนักลงทุนที่กำลังมอง Block Trade เป็นหนึ่งในเครื่องมือทุบราคาหุ้น EARTH ในรอบนี้      

           อธิบายแบบรวบรัด ถึง SSF ให้เข้าใจง่าย คือการซื้อขาย SSF 1 สัญญามีขนาดเท่ากับ 1,000 หุ้น จุดเด่นของสินค้าชนิดนี้คือการใช้เงินลงทุนน้อยกว่าซื้อขายในตลาดหุ้นจริงและต้องวางเงินหลักประกัน ซึ่งเบื้องต้นใช้เงินในการซื้อขาย SSF ประมาณ 5-20 % ของราคาหุ้นจริง หรือการเปิดบัญชีควรมีเงินลงทุนขั้นต่ำประมาณ 5,000-10,000 บาท โดยสินค้า SSF แต่ละตัวจะใช้เงินไม่เท่ากัน และรายละเอียดจะถูกกำหนดจากบริษัทสำนักหักบัญชี (ประเทศไทย) จำกัดเฉลี่ยประมาณเดือนละ 1 ครั้ง โดยปัจจุบันนักลงทุนสามารถลงทุน SSF อ้างอิงหุ้นได้ถึง 93 ตัว  
          โดยสิ่งสำคัญของการวางหลักประกัน คือการป้องกันความเสี่ยงในเรื่องของการชำระราคาโดยรวม เพื่อเป็นหลักประกันในการจ่ายชำระเงินเมื่อเกิดกำไรหรือขาดทุนในแต่ละวัน และป้องกันการผิดสัญญา ดังนั้นโบรกเกอร์ TFEX จึงจะต้องกำหนดให้ผู้ลงทุนต้องวางหลักประกันไว้กับโบรกเกอร์ซึ่งเป็นมาตรการหนึ่งที่ใช้ในการป้องกันความเสี่ยง

*** กำเนิด Block Trade เรียกรายใหญ่หนุนสภาพคล่อง    
          ในช่วงแรกที่ตลาด TFEX เปิดการซื้อขาย SSF จะเห็นว่าปริมาณการซื้อขายยังคงเบาบาง เพราะความต้องการที่มาจากฝั่งเดียว อาทิ หากคาดการณ์สินค้าที่อ้างอิงกับหุ้นจริงจะปรับตัวลดลง นักลงทุนส่วนใหญ่กลับเข้าไปเปิดสถานะในฝั่งเดียวกันนั้นคือฝั่งขาย(Short) แต่ไม่มีฝั่งตรงข้ามคือฝั่งซื้อ(Long) เข้ามาจับคู่กัน  ทำให้สินค้า SSF ไม่เกิดสภาพคล่อง 
          จากปัญหาดังกล่าวทำให้ตลาด TFEX ผุดการซื้อขายหุ้นแบบ Block Trade  หรือการซื้อขายผ่านช่องทางที่ผู้ซื้อและผู้ขายตกลงราคาและปริมาณสัญญาก่อนที่จะส่งคำสั่งการซื้อขาย ทำให้การจับคู่เกิดได้ง่ายขึ้น ในประมาณ 3 ปีที่ผ่านมา ซึ่งเงื่อนไขของการลงทุนแบบ Block Trade ขั้นต่ำมี 20 และ 100 สัญญา ขึ้นอยู่กับหุ้นที่อ้างอิง 
          ปัจจุบัน Block Trade ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก และถือว่าเป็นตัวหนุนให้ภาพรวมของสินค้า SSF เติบโตขึ้นอย่างโดดเด่นนำสินค้าทุกตัวในตลาด  TFEX ซึ่งข้อสรุปล่าสุดในปีก่อนการซื้อขายผ่านระบบ Block Trade ใน SSF มีมากถึง 95% ส่วนอีก 5% เป็นการซื้อขายผ่านระบบจับคู่อัตโนมัติ และในปัจจุบันการซื้อขาย SSF เฉลี่ย 1.7 แสนสัญญา/วัน

***  Block Trade เป็นผู้ต้องหา หลังหุ้น EARTH  ดิ่ง 2 ตลาด
          ช่วงกลางเดือน พ.ค.ที่ผ่านมา ที่เกิดเหตุการณ์ทำให้ตลาดจับตามองการลงทุนในสินค้า SSF เป็นพิเศษคือกรณี SSF ที่ราคาหุ้น EARTH ทั้งในตลาดหุ้นและ TFEX  ลดลงอย่างหนักติดฟลอร์ 2 วันทำการ ซึ่งในขณะนั้นยังไม่ทราบถึงประเด็นข่าวว่ามีอะไรเกิดขึ้น ก่อนที่เวลาต่อมากลับมีข่าวออกมาว่าสาเหตุมาจากการถูกฟอร์ซเซลของกลุ่มผู้บริหารและผู้ถือหุ้นใหญ่ ที่ใช้มาร์จิ้นในการซื้อหุ้นช่วงก่อนหน้านี้ จึงกดดันให้ราคา EARTH Futures ใน TFEX ดิ่งลงตามทันที   
          จากกรณี EARTH ทำให้เกิดการตั้งข้อสังเกตุออกมามากมายว่า หากผู้ถือหุ้น หรือนักลงทุนมี Inside ประเด็นข่าวของบริษัทนั้นๆ จะทำให้ได้เปรียบสำหรับช่องทางการลงทุนใน SSF หรือไม่  เพราะการลงทุนใน SSF ใช้เงินน้อย และเห็นกำไรได้ชัดหากลงทุนถูกทาง อย่างเช่นหากเห็นว่าผลประกอบการของบริษัทนั้นๆ ไม่ดี และมีโอกาสที่หุ้นจะถูกทุบลงมา ก็จะเข้าไปถัวความเสี่ยงฝั่ง Short (ขาย) ใน SSF เพราะนอกจากจะได้กำไรจากการขายหุ้นออกมา ก็มีกำไรจากฝั่ง Short ด้วยเช่นกัน  
          หรืออีกกรณีคือ หากมีการเปิดสถานะ Short ใน SSF ส่งมายังโบรกเกอร์ใดโบรกเกอร์หนึ่งผ่าน Block Trade เป็นปริมาณมาก ซึ่งโบรกเกอร์ก็มองเห็นแล้วว่าเทรนด์ราคาหุ้นดังกล่าวจะลงอย่างหนัก ก็จะเร่งขายหุ้นตัวแม่เพื่อตัดขาดทุนแต่เนิ่นๆ ในปริมาณสูงเพื่อลดความเสี่ยงทางฝั่งหุ้น  ก่อนที่จะไปลุ้นกำไรจากฝั่ง Short ที่จะได้ประโยชน์เต็มๆ จากราคาหุ้นที่ลดลง       
          ข้อสังเกตุดังกล่าว ทำให้เกิดเป็นคำถามว่าหลังจากนี้จะมีรายใหญ่สามารถเข้ามาเก็งกำไรหรือปั่นกระแสใน SSF ก่อนได้หรือไม่? เพราะยอดการซื้อหรือขายแบบ Block Tradeไม่มีการแจ้งให้ทราบว่าใครเป็นผู้ซื้อผู้ขาย เหมือนกับในตลาดหุ้นที่ต้องรายงานหากมีการซื้อขายหุ้นแบบ Big Lot

***Block Trade ไม่สามารถเปิดเผยรายชื่อขาใหญ่ได้ เหตุผิดหลักจรรยาบรรณ
          ดร.รินใจ ชาครพิพัฒน์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน (TFEX) เปิดเผยว่าการซื้อขายสินค้าแบบ Block Tradeใน SSF ไม่สามารถเปิดเผยรายชื่อได้เพราะผิดหลักจรรยาบรรณ โดยการซื้อขาย Single Stock Futures แบบ Block Trade เป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับนักลงทุนทั่วไป ซึ่งนักลงทุนสามารถตกลงราคาและปริมาณสัญญากับโบรกเกอร์ก่อนจะเกิดการจับคู่ของสัญญา

***รายย่อยส่วนใหญ่จะรู้ทีหลัง เตือนวินัยการลงทุนสำคัญสุด  
          นายกิดาการ  สุวรรณธรรมา ผู้อำนวยการอาวุโสฝ่ายธุรกิจอนุพันธ์บริษัทหลักทรัพย์ บริษัทหลักทรัพย์ ฟิลลิป (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) หรือ PST เปิดเผยว่า โดยทั่วไปของทุกโบรกเกอร์จะมีกฎเกณฑ์การซื้อขายSingle Stock Futuresผ่านระบบ Block Trade ของแต่ละแห่ง อาทิ หากคำสั่งซื้อของนักลงทุนอยากเปิดสถานะขายจำนวน 100 สัญญา แต่ฝั่งโบรกเกอร์รับคำสั่งได้แค่ 70 สัญญา ซึ่งนักลงทุนจะตกลงเท่าที่มีหรือยกเลิกเต็มจำนวนได้ทั้งนั้น 
          สรุปคือฝั่งโบรกเกอร์ทำได้ 3 แบบคือ รับคำสั่งทั้งหมด รับคำสั่งบางส่วน และไม่รับคำสั่งเลย ขึ้นอยู่กับกฎเกณฑ์ของโบรกเกอร์แต่ละแห่ง โดยเบื้องต้นการซื้อขายแบบ Block Trade  ฝั่งโบรกเกอร์เอง ต้องประกันความเสี่ยงโดยเข้าไปซื้อขายในตลาดหุ้นจำนวนเท่ากันกับคำสั่งมาจาก SSF ดังนั้นเหตุการณ์ที่โบรกเกอร์ไม่ยอมรับคำสั่งได้เต็มจำนวนจาก Block Trade อาจเป็นเพราะมีหุ้นไม่เพียงพอ โดยโบรกเกอร์จะมีกฎเกณฑ์ควบคุมการวางหลักประกันปริมาณการลงทุนในสินค้า SSF โดยแบ่งความเสี่ยงของสินค้า SSF แต่ละตัว ทำให้การเข้ามาเก็งกำไรโดยหวังปั่นกระแสเกิดขึ้นได้ยาก 
          การซื้อขายใน SSF ส่วนใหญ่ที่เป็นกรณีพิเศษ นั่นเป็นเพราะว่ามีนักลงทุนรู้ประเด็นข่าวก่อน แต่นักลงทุนทั่วไปไม่สามารถหาสาเหตุที่แท้จริงแล้วเข้ามาเก็งกำไรก่อนได้ แต่จะรู้ต่อเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงของราคา ปริมาณการซื้อขาย การเคลื่อนไหวของราคา ซึ่งนักลงทุนที่ถือสถานะใน SSF อยู่ก่อนแล้ว สามารถสังเกตุได้จากจุดนี้ ด้านนักลงทุนที่ชอบความเสี่ยงเมื่อมีประเด็นที่ทำให้ราคาของ SSF เคลื่อนไหวอย่างรุนแรง อาจจะเข้ามาลงทุนได้เพื่อหาช่องทางทำกำไร แต่ในเบื้องต้นต้องเข้าใจความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นให้ได้ 
          'เคส  EARTH Futuers ที่มันเป็นประเด็นขึ้นมา เพราะมันเป็น SSF ตัวแรกที่ติดฟลอร์เช่นเดียวกับหุ้นแม่ เพราะหุ้นตัวอื่นๆ ที่ร่วงแรงแบบนี้ไม่มีอยู่ในสินค้าอ้างอิง SSF ด้านภาพรวมของการลงทุน คนทั่วไปไม่ใช่คนแรกที่รู้ประเด็นข่าวก่อนและไม่สามารถหาสาเหตุที่แท้จริงได้ ดังนั้นต้องสังเกตุจากการเคลื่อนไหวราคา วอลุ่ม ดูปัจจัยพื้นฐานประกอบ และต้องมีวินัยในการลงทุนกำหนดจุดทำกำไรและขาดทุนให้ชัดเจน ' นายกิดาการกล่าว

***สัญญาณเทคนิคฟ้องพร้อมจับจังหวะการลงทุน 
          นายจิณณะ สินส่ง อาจารย์ด้านการลงทุนจาก efin school เปิดเผยว่า การซื้อขายแบบปั่นกระแสในสินค้า SSF เพื่อดันราคาหุ้นแม่ไม่สามารถเป็นไปได้ เพราะหาก Block Trade เข้ามาสะสมสถานะในฝั่งใดฝั่งหนึ่งเป็นจำนวน เมื่อไม่มีประเด็นข่าวมารองรับราคาจะลดลง หรือเพิ่มขึ้นเองโดยกลไกธรรมชาติ ส่วนในกรณีที่มีประเด็นข่าวในตัวหุ้นแม่ นักลงทุนรายย่อยจะไม่สามารถรู้ก่อนได้เลย แต่สัญญาณเทคนิคของราคา SSF จะบอกความผิดปกติ ซึ่งนักลงทุนควรหาทางออกโดยเร็ว โดยคำแนะนำสำหรับนักลงทุนในกรณีดังกล่าว คือควรกำหนดระบบการซื้อขายที่ดี , กำหนดการวางเงินลงทุนหรือวางหลักประกัน และเมื่อลงทุนผิดทางไม่ควรฝืนและตัดขาดทุนออกให้เร็วที่สุด 
          โดยนักลงทุนทั่วไปมักจะลงทุนทั้งพอร์ตหุ้นและTFEX ควบคู่กัน แต่หากเป็นนักลงทุนเพื่อเก็งกำไรถ้ามั่นใจและเข้าใจกฏเกณฑ์ของการซื้อขาย SSF สามารถที่จะเปิดพอร์ตลงทุนใน SSF อย่างเดียวได้ เพราะส่วนดีคือใช้เงินลงทุนน้อยและมีส่วนต่างในการทำกำไรมากกว่า

 

          การเกิดขึ้นของ Block Trade ในตลาด TFEX แม้ว่าจะส่งผลดีด้านสภาพคล่องให้ตลาด TFEX ก็จริง แต่กลับเกิดคำถามขึ้นมาอีกไม่น้อย ว่ากลไกดังกล่าวอาจจะเป็นดาบ 2 คม ที่เป็นกับดักให้กับนักลงทุนรายย่อย ที่รู้ไม่เท่าทันกับกลุ่มรายใหญ่ก็เป็นได้ ดังนั้นเพื่อความปลอดภัย นักลงทุนควรมีหลักเกณฑ์การลงทุนที่ชัดเจน และติดตามข่าวสารข้อมูล ดูการเคลื่อนไหวของราคา และปริมาณการซื้อขายที่ปรับเปลี่ยนไป เพราะเมื่อเกิดเหตุการณ์ผิดปกติ นักลงทุนจะได้สามารถจับจังหวะลงทุนหรือป้องกันความเสี่ยงได้อย่างทันที 
 

 

รายงานโดย : ชุติมา อภิชัยสุขสกุล 







บทความอื่นๆที่น่าสนใจ



RECOMMENDED NEWS

ข่าวหุ้นยอดนิยม

Refresh